Zbyszko Bednorz

Zbyszko Bednorz - powieściopisarz, poeta, naukowiec, działacz kulturalny.

Urodził się w Skalmierzycach (Poznańskie) 11 października 1913 r. Zmarł w Opolu 28 listopada 2010 r.

Ojciec, Józef, był redaktorem pism polskich, prowadził w Skalmierzycach biuro prasowe, obsługujące polskie gazety zarówno w Prusach, jak i w Guberni Kaliskiej. Po zakończeniu wojny w 1918 r. rodzina z pięciorgiem dzieci przybyła na Śląsk. W 1922 r. osiadła w Królewskiej Hucie (Chorzów Miasto). Tutaj Zbyszko Bednorz przeżył cały okres międzywojenny, tu zdał maturę, w 1933 rozpoczął studia na Uniwersytecie Poznańskim (polonistyka). Po uzyskaniu magisterium pracował w tygodniku "Powstaniec" w Katowicach. Wszedł w świat literatury, publicystyki i teatru.
Na początku wojny, ze względu na zagrożenie ze strony Gestapo, uciekł z Chorzowa i przebywał we wsi Kuźnica nad Liswartą, skąd po rocznym pobycie wyjechał do Warszawy, gdzie związał się z Delegaturą Rządu Polskiego na Kraj i został pracownikiem Sekcji Zachodniej Departamentu Informacji i Prasy Okręgu Śląskiego. Był także członkiem organizacji "Ojczyzna" i wykładowcą na Tajnym Pedagogium Ziem Zachodnich w Warszawie. Był również redaktorem podziemnego pisma "Zachodnia Straż Rzeczypospolitej" i dodatku satyrycznego "Luźna Kartka".

W 1943 r. wydał napisany na polecenie kierownictwa Delegatury książkę pt. "Śląsk Wierny Ojczyźnie" (anonimowo). Książkę tę łączniczki rozprowadziły w całej Guberni oraz w okupowanym Śląsku. Uczestniczył w Powstaniu Warszawskim jako cywilny pracownik Delegatury. Na polecenie swego szefa Sekcji Zachodniej, Edmunda Męclewskiego wygłosił w tajnym radiu "Błyskawica" w dniu 24 sierpnia 1944 r. apel powstańczej stolicy do mieszkańców Ziem Zachodnich, że "bijąca Niemców Warszawa walczy także o miasta i wsie nad Odrą i Nysą Łużycką". Po Powstaniu Bednorz dostał się do niemieckiego obozu pracy w Spellen nad Renem, skąd jesienią 1944 roku udało mu się uciec do Częstochowy. W Boże Narodzenie 1944 roku odnalazł swoją łączniczkę Różę noszącą pseudonim Iza i wziął z nią tajny ślub w Gorzkowicach. Wiosną 1945 wrócił na Śląsk do Chorzowa. Aktywnie uczestniczył w ogólnopolskim i regionalnym życiu kulturalnym.

Swoje prace zamieszczał m.in. w "Odrze", "Tygodniku Warszawskim", "Tygodniku Powszechnym", w "Kierunkach" i "Gościu Niedzielnym", a książki drukował w Instytucie Wydawniczym "Pax", "Pallotinum", "Śląsku", "Ossolineum" i "Instytucie Śląskim", a także w bibliofilskich edycjach Jana z Bogumina Kuglina.
W Opolu, dokąd przeprowadził się w 1954 r. działał w Związku Literatów Polskich i pracował w Instytucie Śląskim, gdzie uzyskał tytuł docenta.

W 2004 r. otrzymał tytuły: Honorowego Profesora Uniwersytetu Opolskiego i Honorowego Obywatela województwa opolskiego. Zbyszko Bednorz ma w swoim bogatym dorobku twórczym powieści, zbiory opowiadań, poezje, prace historyczno-literackie, książki eseistyczno-wspomnieniowe.
Jego pisarstwo związane jest z dziejami i losem ziemi rodzinnej, ze sprawami i przeżyciami człowieka współczesnego, wielorako doświadczonego w wojennej i powojennej rzeczywistości polskiej, szczególnie na Ziemiach Odzyskanych i w Warszawie. Jego książki odznaczają się walorami patriotycznymi i osadzone są w chrześcijańskim systemie wartości. Pisał teksty do pieśni religijnych, do których muzykę pisali wybitni kompozytorzy polscy. Utwory te były wykonywane na ogólnopolskich "sacrosongach".

Za twórczość pisarską i za działalność społeczno-kulturalną otrzymał wiele nagród, w tym w roku 1978 nagrodę im. Włodzimierza Pietrzaka. Ale w czasach PRL doznawał szykan, a nawet po politycznym procesie, był więziony - w Warszawie w Ministerstwie Bezpieczeństwa Publicznego i we Wronkach (w latach 1949 - 1951).

Wiele informacji o samym Bednorzu oraz o jego twórczości znaleźć można w książkach: "Sercem i piórem" (Opole 1991 r.) i "Zbyszko Bednorz na drogach pisarskiego powołania"(Opole 1998 r.). Opublikował m.in.: "Dzieci i bagaże", "Szczepan, czyli rzecz o Józefie Ryszce", "Na Zapiecku trzy okna: opowiadania", "Lato krecie i orłowe", "Do wyjaśnienia", "Dyszlem i parą", "Gniazdo wędrujące", "Ręce wzniesione".