DrukujDrukuj

Historia ewangelików w Oleśnie

Autor:
online
Kościół ewangelicki Krzyża Chrystusowego jest jednym z najcenniejszych zabytków Olesna. Kościelna wieża jest znakiem charakterystycznym parku miejskiego, przy którym stoi świątynia.

Historia ewangelików w Oleśnie - Ewangelicy współtworzyli religijną i kulturową mozaikę Olesna od schyłku XVIII wieku - mówi Ewa Cichoń, dyrektor Oleskiego Muzeum Regionalnego i znawczyni historii miasta. - Wśród nich było wiele wybitnych dla Olesna i regionu postaci.

Najbardziej znany jest charyzmatyczny pastor, Leopold Polko. Był pierwszym proboszczem ewangelicko-augsburskiej gminy wyznaniowej w Oleśnie. Jego podobiznę do dzisiaj możemy oglądać w zabytkowym kościele ewangelickim, stojącym na skraju parku miejskiego w Oleśnie.
- Miasto zawdzięcza powstanie tego kościoła determinacji pastora Polki - mówi Ewa Cichoń.

W 1845 roku ksiądz Polko powołał komitet budowy kościoła. Ówczesny oleski burmistrz, Reichert podarował działkę budowlaną o powierzchni 3 mórg (ok. 1,75 ha). Oleska gmina ewangelicka była jednak niewielka i nie było jej stać na zbudowanie kościoła. Ks. Leopold Polko wydrukował zatem w oleskiej drukarni broszurę z ogłoszeniem: "Ich bitte um einen Pfennig!” (Proszę o jednego feniga!). Ogłoszenie rozesłał do księży ewangelickich w całych ówczesnych Prusach. W odpowiedzi do Olesna napłynęło 176.900 fenigów. Brakującą kwotę pastor Polko zbierał osobiście, kwestując w całych Prusach.

5 maja 1851 roku wmurowano kamień węgielny. 11 maja 1853 roku uroczyście poświęcono świątynię . Kościół otrzymał wezwanie Krzyża Chrystusowego. Mieszkańcy Olesna jednak do dzisiaj nazywają go Kościołem Fenigowym (lub Kościołem Groszowym). Leopold Polko nie był jedynym wybitnym oleśnianinem wyznania ewangelickiego. Innym znanym protestantem był starosta oleski Christian Schemmel. Ciekawostką jest, że Schemmel był wydawcą pierwszego na Górnym Śląsku pisma w języku polskim. Gazeta nazywała się "Tygodnik Polski Poświęcony Włościanom” i ukazywała się od 1845 roku w Pszczynie.
Christian Schemmel przybył do Olesna w bardzo burzliwych czasach, które do historii przeszły pod nazwą Wiosny Ludów. We wrześniu 1848 roku w Oleśnie doszło do zamieszek chłopskich. Na Rynku wzburzony tłum wsadził burmistrza Reicherta do taczki i obwoził go szyderczo po mieście. Rejencja opolska przysłała do Olesna nowego urzędnika Christiana Schemmela.

Na starostę czekała zgraja chłopów uzbrojonych w kosy, cepy, widły i siekiery.
- Tłum wdarł się do starostwa, jednak nowy starosta dzięki swojemu opanowaniu, stanowczości oraz płomiennemu przemówieniu w języku polskim zdołał opanować nastroje - mówi Ewa Cichoń.
Christian Schemmel sprawował urząd do śmierci w 1862 roku. Został pochowany na cmentarzu w Oleśnie.

Do grona wybitnych oleśnian wyznania ewangelickiego należą również: rektor szkoły ewangelickiej Marquardt, pastor Johann Salzwedel oraz pastor Maximilian Sękowski.
Można powiedzieć, że ks. Johann Salzwedel był swoistym prekursorem ekumenizmu.
- Pod koniec XIX wieku pastor Salzwedel spotykał się co niedzielę z katolickim proboszczem Morawcem i rabinem Blumfeldem na partyjce skata w winiarni Casella - opowiada Ewa Cichoń.

Było to wymowne świadectwo nie tylko ekumenizmu praktycznego, ale i dialogu międzyreligijnego.
Pastor Maximilian Sękowski przeniósł szkołę ewangelicką do budynku dawnej preparandy przy dzisiejszej ulicy Labora 2.
Był jednocześnie inicjatorem budowy w latach 1912-13 ewangelickiego domu parafialnego. Budynek ten stoi do dzisiaj tuż obok kościoła ewangelickiego. Przed wojną mieściło się tam przedszkole i oddział przeznaczony dla diakonis. Dzisiaj większą część budynku zajmuje salon meblowy. W jego części znajduje się ewangelicka salka parafialna. Pastor Maximilian Sękowski pracował w Oleśnie przez czterdzieści lat, do 1932 roku.
Jedną z ulic w Oleśnie, pomiędzy domem parafialnym a plebanią, jeszcze przed wojną nazwano Pastor-Sękowski-Strasse. Dzisiaj jest to ulica Henryka Brodatego.

Mirosław Dragon, nto
Źródło: Nowa Trybuna Opolska, wydanie z 2 marca 2012.

Twoja ocena: Brak Średnia: 5 (6 głosów)